Πάνδημα Αρχιερατικά Μνημόσυνα Ευεργετών στην

Με σεβασμό στις ευγενικές παραδόσεις μας και με κατάνυξη τελέστηκαν από τον Σεβ. Μητροπολίτη Γέροντα Δέρκων κ.Απόστολο στους Ιερούς Ναούς των  Κοινοτήτων  του Αγίου Στεφάνου και του Μακροχωρίου  την Κυριακή 14 Απριλίου  2013 και 21 Απριλίου 2013 αντίστοιχα, οι από ετών καθιερωμένες  πάνδημες επιμνημόσυνες δεήσεις υπέρ των Ευεργετών, Δωρητών και Αφιερωτών, αλλά και όλων   των εν τη θριαμβευούσει Εκκλησία ευρισκομένων ενοριτών. Η  Εκκλησία σε όλες τις προσευχές της  υπέρ των  ζώντων  και των  νεκρών δεν διακρίνει πλούσιους και πένητες, δέεται υπέρ όλων. Άλλωστε «Ει προσωποληπτείτε αμαρτίαν εργάζεσθε, Ιακώβου 2, 8-9». Αυτό όμως δεν την εμποδίζει να προβάλλει την   ιδιαίτερη θέση και αξία  που δικαίως κατείχαν στη  συνείδηση της Ομογένειας οι ευεργέτες, οι δωρητές και οι διδάσκαλοι του Γένους.

 Η παράδοση των ομογενών ευεργετών   που ιδρύουν και κτίζουν Σχολεία, Φιλανθρωπικά καταστήματα, που ενισχύουν τους  Συλλόγους  και την συλλογική πολιτιστική δράση, αλλά και  τους ενδεείς ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Πόλη. Οι ανωτέρω και κατά τη διάρκεια της ζωής των έτυχαν πολλών τιμών,  καθότι το έργο τους είχε καθολική αναγνώριση. Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία για παράδειγμα στα Σχολεία μας οι μαθητές διδάσκονταν ειδικούς ύμνους και εόρτια άσματα ψάλλοντας αυτά σε επίσημες τελετές: «δίφωνα και τρίφωνα άσματα, Ύμνο εις την Α.Α. Μεγαλειότητα τον Σουλτάνον, εις την Α.Θ.Παναγιότητα τον Οικουμενικόν Πατριάρχην, εις τους ιδρυτάς και ευεργέτας»[1].  Κατά το σχολικό έτος 1903-1904  ψάλλονται για πρώτη φορά ο «Πατριαρχικός Παιάν» και ο «διθύραμβος εις τους δωρητάς και ευεργέτας» του Εκκλησιαστικού Μουσικού Συλλόγου  από χορωδία τριακονταμελή   της Πατριαρχικής Μουσικής Σχολής, την οποία διευθύνει ο Ιάκωβος Ναυπλιώτης. Επρόκειτο για τον πατριαρχικό παιάνα και για το διθύραμβο στους ιδρυτές και ευεργέτες   σε ποίηση Ι. Τανταλίδη και  μουσική σύνθεση του Μάρκου Βασιλείου. Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά της τιμής με την οποία τους περιέβαλλε πάντα  σύμπασα η Ομογένεια.

Οι επιμνημόσυνες δεήσεις στους Ναούς, όπως αυτές που τέλεσε ο Σεβ. Μητροπολίτης Γέρων Δέρκων κ. Απόστολος   είχαν  κατά το παρελθόν αρκετές τυπικές παραλλαγές, όπως φαίνεται και στη χειρόγραφη παράδοση. Ο σημερινός τύπος των Μνημοσύνων είναι μία μικρογραφία παρομοίων εκτενών Ακολουθιών,  οι οποίες τελούνταν συνήθως τα Σάββατα. Κατ’ οικονομίαν και ορθώς  η Εκκλησία μας   τα τελεί και τις Αναστάσιμες  Κυριακές, που το εκκλησίασμα είναι πυκνότερο, δίνοντας έτσι τέλος στην από πολλών αιώνων σχετική διαμάχη των «κολυβάδων», που είχε συνταράξει την  Εκκλησία. Όπως  στη ζωή έτσι και μετά θάνατον η Εκκλησία συνεχίζει να τους τιμά. Τα φωτεινά πραδείγματά τους εμπνέουν ακόμη και σήμερα την Ομογένεια και ευτυχώς υπάρχουν και σήμερα  οι επώνυμοι και ανώνυμοι ευεργέτες και φιλάνθρωποι που την βοηθούν. Υπάρχουν όμως και αυτοί που ενώ φέρουν την ιστορική ευθύνη της εύρυθμης  λειτουργίας των Ιδρυμάτων που μας παρέδωσαν οι Ευεργέτες, εν τούτοις δεν είναι αντάξιοι της ιστορικής αυτής ευθύνης. Μετά το πέρας των Μνημοσύνων ο Σεβασμιώτατος τόνισε με νόημα:«τα ἱδρύματά μας λέγονται κοινωφελῆ. Ἱδρύθησαν εἰς κοινὴν ἁπάντων των ἀνθρώπων ὠφέλειαν. Διότι, δυστυχῶς, κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν, πολλάκις χωλαίνομεν ὡς ὁμογένεια εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ζωτικὸν τῆς συλλογικότητος, τῆς συνεργασίας καὶ τοῦ κοινοτισμοῦ. Πολλάκις, παρετηρήθησαν καὶ κρούσματα ἰδιοτελείας καὶ ἐκμεταλλεύσεως, πρᾶγμα ποὺ δὲν τιμᾶ καθόλου ἐμᾶς καὶ τοὺς ἐνδόξους προγόνους μας, ὑπὲρ ὧν τελοῦμεν τὸ μνημόσυνον σήμερον». Επεσήμανε ακόμη  την υποχρέωση της Εκκλησίας να τιμά τους εκλεκτούς αυτούς ανθρώπους  λέγοντας: «Αὐτὴν τὴν εὐεργεσίαν των καὶ τὴν ἀγαθοεργίαν ἡ Ἐκκλησία καὶ ἡ Ὁμογένεια ποτὲ δὲν λησμόνει καὶ ἐτέλει κατ’ ἔτος τὸ πάνδημον τοῦτο Ἱερὸν Μνημόσυνον ὑπὲρ ἀναπαύσεως τῶν μακαρίων ψυχῶν αὐτῶν».

Πόλις, 24/4/2013

δρ Αντώνιος Χατζόπουλος

 


[1]Αναλυτικόν Πρόγραμμα των Αστικών Σχολών των αρρένων και των θηλέων της Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, 1897,  σελ. 64.

Be the first to comment

Leave a comment

Your email address will not be published.


*