Ο εορτασμός του Αγίου Δωδεκαημέρου στην Ιερά Μητρόπολη Δέρκων

Με ιερή κατάνυξη και μεγαλοπρέπεια εορτάσθηκαν στις Εκκλησίες της θεοσώστου επαρχίας των Δέρκων  όλες οι  εορτές του αγίου Δωδεκαημέρου, το οποίο  ξεκινά με την μεγάλη εορτή της  Γεννήσεως του Χριστού στις 25 Δεκεμβρίου και λήγει με την  Σύναξη του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου στις 7 Ιανουαρίου.  Η καθιέρωση όλων των εορτών της Ορθοδόξου Εκκλησίας χάνεται στα βάθη των αιώνων, ενώ η πλούσια υμνογραφία των ιερών Ακολουθιών με την οποία προσευχόμαστε προς τον Θεό  εμπλουτίσθηκε σταδιακά με την προσθήκη νέων τροπαρίων,  ύμνων, κανόνων, κ.ά. λαμβάνοντας έτσι  την τελική της μορφή που έχουμε σήμερα. Ας σημειωθεί ότι η ιερά τεσσαρακονθήμερη νηστεία που προηγείται της εορτής των Χριστουγέννων καθιερώθηκε σχετικά αργά και ασφαλώς μετά την πανάρχαια νηστεία του Πάσχα. Έτσι  στην σχετική προεόρτια  υμνογραφία ουδείς ύμνος έχει οποιαδήποτε αναφορά σε αυτήν. Σημειωτέον ότι η όλη δομή των προ των Χριστουγέννων Ακολουθιών ακολουθεί αυτή την του Αγίου Πάσχα, η οποία ως εορτών εορτή κατέχει το ιστορικό προβάδισμα. Οι μουσικές συνθέσεις των ιερών μελών των Χριστουγέννων, αλλά και όλου του Δωδεκαημέρου είναι έργα μεγάλων συνθετών της βυζαντινής μουσικής, που εμπλούτησαν σταδιακά το μουσικό ρεπερτόριο της Εκκλησίας μας.

 

25/12/2013, Εορτή των Χριστουγέννων

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Γέρων Δέρκων κ. Απόστολος κατά την παραμονή της εορτής των Χριστουγέννων χοροστάτησε στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου Μακροχωρίου. Την  ημέρα αυτή διαβάζονται οι μεγάλες Ώρες της εορτής που αποτελούνται από παλαιοδιαθηκικά αναγνώσματα που προτυπώνουν και προφητέυουν την έλευση του Μεσσία. Πανάρχαιοι ύμνοι συμπεριλαμβάνονται στην Ακολουθία αυτή και κατά μίμηση της Ακολουθίας των Μεγάλων Ωρών της Μ.Παρασκευής αναγινώσκεται  στο μέσο του ναού το “Σήμερον γεννάται εκ Παρθένου”. Ακολουθεί κατά το τυπικό ο Μέγας Εσπερινός των Χριστουγέννων και η θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Ας σημειωθεί ότι ο Γέρων Ποιμενάρχης είναι ευλαβής τηρητής του εκκλησιαστικού τυπικού και συμψάλλει σχεδόν πάντοτε μετά των ψαλτών.

Μετά την πανηγυρική αρχιερατική Θεία Λειτουργία της μεγάλης Δεσποτικής Εορτής των Χριστουγέννων, που τελέστηκε στον παραπάνω ναό του Αγίου Γεωργίου προεξάρχοντος του Σεβ.  Μητροπολίτη  ακολούθησε πλούσια εόρτια  εκδήλωση και το ‘γεύμα της αγάπης¨ στην αίθουσα της κοινότητας με την  συμμετοχή σχεδόν όλου του εκκλησιάσματος.  Εκεί   τα παιδιά της ομογένειας έψαλαν χριστουγεννιάτικους ύμνους και στη συνέχεια απήγγηλαν ποιήματα. Ακολούθησε επίκαιρο εορταστικό  πρόγραμμα που ετοίμασαν μαθητές και μαθήτριες του Ζαππείου υπό την καθοδήγηση και επιμέλεια της εκπαιδευτικού Κορνηλίας Μαγιόγλου. Ο Σεβ. Ποιμενάρχης μίλησε καταλλήλως  και διένειμε δώρα στα παιδιά. Στο γέυμα παρακάθησε συν τοις άλλοις και ο διάσημος  συντοπίτης μας καρδιοχειρουργός και καθηγητής του Πανεπιστημίου της Γενεύης ο Μέγας Οστιάριος  κ. Αυξέντιος Καλαγκός.Οι  εκδηλώσεις στις κοινοτικές  αίθουσες της Μητροπόλεώς μας έχουν ως στόχο, συν τοις άλλοις, να συγκεντρώσουν τους πιστούς γύρω από τη Μητέρα Εκκλησία, να ισχυροποιήσουν τους δεσμούς των ενοριτών και να διατηρθεί έτσι  η ταυτότητά μας μέσα στο πολύμορφο  περιβάλλον στο οποίο ζούμε. Υπ’ αυτή την  έννοια το πλούσιο γεύμα στην κοινή τράπεζα γύρω από τον Ποιμενάρχη μας και η όμορφη γιορτή των παιδιών μας ολοκλήρωσε την πνευματική τροφή, μετά την  Ακολουθία στον Ιερό  Ναό.

27/12/2013, Του Αγίου Στεφάνου

Στην ομώνυμη κοινότητα του Αγίου Στεφάνου (Γεσίλκιοη) και στον προσφάτως αναπαλαιωθέντα και πανηγυρίζοντα ναό του Αγίου Στεφάνου τελέστηκε αφ’ εσπέρας ο Εσπερινός της εορτής του Αγίου Πρωτομάρτυρος και Αρχιδιακόνου Στεφάνου χοροστατούντος – προσκλήσει του Σεβασμιωτάτου – του Σεβ. Μητροπολίτου Κυδωνιών κ. Αθηναγόρα. Τον θείο λόγο εκήρυξε ο Κωδικογράφος των Πατριαρχείων κ. Παϊσιος. Πριν το “Δι’ ευχών” ο χοροστατών Αρχιερεύς διάβασε στον περίβολο του ναού κατά το αρχαίον έθος την ευχή ευλογίας των κρεάτων (κουρμπάνια) και ακολούθησε θυσία αμνού.Την κυριώνυμο ημέρα χοροστάτησε ο ειρημένος Αρχιερεύς, ο οποίος κήρυξε  τον θείο  λόγο και τέλεσε Αρτοκλασία υπέρ υγείας των ενοριτών και παντός Χριστιανού.Ακολούθησε όπως πάντα δεξίωση στην κοινοτική αίθουσα.

29/12/2013,  Κυριακή  μετά τα Χριστούγεννα

 Κατά την Θεία Λειτουργία μετ’ Αρτοκλασίας που τελέστηκε πανηγυρικά στον Ιερό Ναό του Αγίου Στεφάνου και με συμμετοχή πλήθους πιστών χοροστάτησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Δέρκων ο οποίος ευλόγησε και Αρτοκλασία υπέρ των εορταζόντων. Μετά  το πέρας ακολούθησε εόρτιο γεύμα σε παρακείμενο εστιατόριο στο οποίο παρακάθησε πλήθος πιστών. Κατά την διάρκεια αυτού στα παιδιά της ενορίας τα οποία έψαλαν τα πατροπαράδοτα κάλανδα ο Ποιμενάρχης διένειμε πλούσια δώρα. Το γεύμα πλαισίωσε μουσικά ο Γιάννης Κορδομενίδης με το μπουζούκι του.

 31/12/2013, Εσπερινός της Περιτομής του Ιησού Χριστού και του Αγίου Βασιλείου στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου

 Ο Σεβ. Μητροπολίτης έλαβε μέρος στον καθιερωμένο Εσπερινό κατά τον οποίο συγχοροστάτησαν μετά του Οικουμενικού Πατριάρχου οι εν Κων/πόλει Αρχιερείς του Θρόνου. Μετά το πέρας του Εσπερινού η Ιεραρχία του θρόνου υπέβαλε τα σέβη της επί τη ενάρξει του νέου έτους και ακολούθησε η κοπή της βασιλόπιτας υπό του Παναγιωτάτου.

1/1/2014, Θεραπειά, Η περιτομή του Ιησού Χριστού και μνήμη του Αγίου Βασιλείου 

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Παρασκευής η Ιερά Μητρόπολη Δέρκων με ιερουργούντα τον Ποιμενάρχη της εόρτασε την εορτή της Περιτομής του Χριστού, του Αγίου Βασιλείου και την έλευση του νέου έτους 2014.  Στη θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου   προσήλθε πλήθος κόσμου και ο Σεβ. Γέρων Ποιμενάρχης ευλόγησε Αρτοκλασία υπέρ των εορταζόντων και εορτασάντων και υπέρ υγείας πάντων των Χριστιανών.Ακολούθησε στην κοινοτική αίθουσα η τελετή της κοπής της βασιλόπιτας και διανομή της στους πιστούς. Ο Σεβασμιώτατος ευλογώντας εν κατακλείδι ευχήθηκε να είναι αίσιο και ευτυχές το νεο έτος.

5/1/2014, Κυριακή προ των Φώτων

Ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης χοροστάτησε κατά την θεία Λειτουργία στον Ι. Ναό Αγίου Γεωργίου Μακροχωρίου, όπου και ετέλεσε τον Μέγα Αγιασμό της παραμονής της εορτής αγιάζοντας το πολυπληθές εκκλησίασμα. Το εσπέρας της ιδίας ημέρας χοροστάτησε στον Μέγα Εσπερινό της εορτής των Θεοφανείων που τελέστηκε στον Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Παρασκευής στα Θεραπειά.

6/1/2014, Τα Άγια Θεοφάνεια

Η Βάπτιση του Χριστού: ο Χριστός, ο Πρόδρομος και  ο  Ιορδάνης ποταμός ως πρόσωπο, Ραβέννα (548 μ.Χ.)

Με  λαμπρότητα εορτάστηκαν τα Άγια Θεοφάνεια του 2014 στον Ιερό Ναό του Αγίου Στεφάνου στην ομώνυμη παραθαλάσσια κοινότητα της Πόλης. Ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης Γέρων Δέρκων κ. Απόστολος προεξήρχε της θείας και ιεράς Λειτουργίας που τελέστηκε με  μεγαλοπρέπεια και κατάνυξη, όπως αρμόζει στην Δεσποτική  αυτή εορτή της Βαπτίσεως του Χριστού, κατά την οποία αναδεικνύεται η θεότητα του Χριστού. Πλήθος πιστών κατέκλυσαν τον ναό, αλλά και τον περιβάλλοντα χώρο συμμετέχοντας στην Ακολουθία, κατά την οποία   τελείται   σύμφωνα με το τυπικό της Εκκλησίας μας και ο Μέγας Αγιασμός των Θεοφανείων.  Τα Επιφάνεια-Θεοφάνεια  ήδη είχαν καθιερωθεί από τον 3ο αιώνα στην Αντιόχεια, στη συνέχεια δε σε όλο το χριστιανικό κόσμο. Κατά την ημέρα αυτή στην αρχαία Εκκλησία συνεορτάζονταν και η Γέννηση του Χριστού. Στη συνέχεια, κατά τον 4ο αιώνα διαχωρίστηκαν οι δύο αυτές μεγάλες εορτές. Μετά το πέρας της Ακολουθίας η ιερά πομπή με προεξάρχοντα τον Γέροντα Ποιμενάρχη κ. Απόστολο   κατευθύνθηκε στο  γραφικό λιμανάκι του Αγίου Στεφάνου προκειμένου να γίνει η τελετή της κατάδυσης του σταυρού. Πλήθος κόσμου από την Πόλη  (Ορθόδοξοι Ρωμηοί, Βουλγαρορθόδοξοι, Αραβορθόδοξοι, Συροϊακωβίτες, Μουσουλμάνοι), αλλά και από το εξωτερικό είχε συγκεντρωθεί προκειμένου να παρακολουθήσει την ιερά τελετή. Με κατάνυξη και με ευλάβεια ο Άγιος Δέρκων ψάλλοντας το «Εν Ιορδάνη» έριξε τον ξύλινο Σταυρό στα   νερά της Προποντίδας και ευθύς  οι κολυμβητές  έπεσαν στο νερό.Τον σταυρό ανέσυρε από τα ύδατα ο Bedro (Πέτρος) Ερκάν και τον παρέδωσε  στα χέρια του Δεσπότη για να λάβει  τον  χρυσό σταυρό ως  ευλογία της Μητροπόλως Δέρκων. Οι άλλοι κολυμβητές έλαβαν αργυρό σταυρό. Ο Άγιος Στέφανος είναι μία  από τις ελάχιστες κοινότητες της Πόλης που τελούσαν  συνεχώς την τελετή του καθαγιασμού των υδάτων ακόμη και στους χαλεπούς καιρούς των προηγουμένων δεκαετιών κατά τις οποίες  είχαν απαγορευτεί από τις  αρχές   όλες οι εκτός ναών  θρησκευτικές εκδηλώσεις και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις των Ομογενών.

Η Εκκλησία μας διασώζει  πολλά έθιμα που συνδέονται με τις μεγάλες Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές. Ένα από τα γραφικότερα και δημοφιλέστερα   είναι  η κατάδυση του σταυρού στα ύδατα που περιγράψαμε παραπάνω και εν συνεχεία η  ανάσυρσή του  από κολυμβητή και η παράδοσή του στον προεστώτα της Ακολουθίας.  Δεν υπάρχει ειδική διάταξη για την τελετή αυτή της κατάδυσης, ούτε και αναφορά στα σημερινά τυπικά της Εκκλησίας. Πρόκειται για ένα έθιμο εκκλησιαστικό, για μία συμβολική αναπαράσταση  της βαπτίσεως του Χριστού, θα μπορούσαμε να πούμε.  Η μακραίωνη παράδοσή του μαρτυρείται στις πηγές  και ο  σταυρός που ρίπτεται  στα ύδατα  είναι ο ίδιος ο Χριστός που τα αγιάζει με την βάπτισή του. Κάτι που ίσως κάνει το έθιμο αυτό εξαιρετικά σημαντικό: με την  Βάπτιση του Κυρίου μας έχουμε και την φανέρωση του ίδιου του Τριαδικού Θεού, την φωνή του Γεννήτορος Πατρός, τον αγαπητό  Υιό  και το Άγιο Πνεύμα εν είδει περιστεράς. Αυτό το ωραίο έθος αναβίωσε και φέτος στην παραλία πλησίον του ναού του  Αγίου Στεφάνου.

Στην υμνογραφία των Φώτων παρατηρούμε ότι προσωποποιείται ο Ιορδάνης ποταμός, μιλά και δρα ως άνθρωπος και «απορεί» για την τιμή που του επεφύλαξε ο Χριστός να βαπτιστεί στα νερά του.  Η  προσωποποίηση αυτή  αλλα και εν μέρει η θεοποίηση των στοιχείων της φύσης ανάγεται στην αρχαιότητα αλλά  απαντάται   και στην εκκλησιαστική Υμνογραφία και στους Ψαλμούς της Εκκλησίας ( ο Άδης βοά, η κτίσις αγάλλεται και χαίρει, η Σιών χαίρει,  οι ουρανοί αγάλλονται, ο ήλιος και η σελήνη υμνούν τον Κύριο, κτλ.) Στην περίπτωση όμως του Ιορδάνη ποταμού διαπιστώνουμε στις ακολουθίες των Φώτων εξαιρετικό  πλούτο  παρομοιώσεων του ποταμού με άνθρωπο,  με σκοπό φυσικά να αποδοθεί  η μεγάλη σημασία των γεγονότων  της ημέρας και να δοθεί στους πιστούς το μεγαλείο του επιφανέντος Χριστού. Έτσι σύμφωνα με τον υμνωδό (Ιδιόμ. Πρώτης Ώρας της Εορτής)  κατά την  στιγμή της Βαπτίσεως, όπου «αγιάζεται των υδάτων η φύσις», ο ποταμός Ιορδάνης  «ρήγνυται», διασπά δηλ την συνοχή του «βλέποντας» τον Δεσπότη  στα νερά του «Δεσπότην ορών ρυπτόμενον», σταματά το ρεύμα, την  ροή   των υδάτων του «των ιδίων ναμάτων επέχει το ρεύμα» και  έτσι ως ζων οργανισμός θαυμάζει τα μεγαλεία του Θεού. Στο Δοξαστικό της Έκτης Ώρας  της Εορτής  ο υμνογράφος ρωτά τον Ιορδάνη   τον λόγο της αναχαίτισης των υδάτων του  και εν συνεχεία λαμβάνει την απάντηση από το στόμα του ποταμού. «Τι αναχαιτίζεις σου τα ύδατα ω Ιορδάνη; .. και ου προβαίνεις την  κατά φύσιν πορείαν;» ερωτά ο υμνογράφος και  έκπληκτος ο  Ιορδάνης, που ήταν   συνηθισμένος να δέχεται τους απλούς ανθρώπους στις όχθες του προκειμένου να καθαρίσουν τα καθημερινά τους σκεύη,  του απαντά :«Εξίσταμαι και φρίττω την άκραν συγκατάβασιν, ουκ είωθα τον καθαρόν αποπλύνειν… αλλά τα ρερυπωμένα σκεύη εκκαθάρειν».  Σε απόλυτη σύμπνοια με τους παραπάνω ύμνους βρίσκεται και  το πανάρχαιο  ψηφιδωτό της Ραβέννας    που παραθέτουμε παραπάνω και   το οποίο   εικονίζει τον Ιορδάνη ποταμό ως απορημένο γέροντα, τα  δε νερά του ποταμού στατικά και ακίνητα. Τα παραπάνω έχουν ως σκοπό να προβάλλουν τον συν-εορτασμό   της φύσης και των στοιχείων της με τον πιστό άνθρωπο,  δεδομένου ότι «όπου γαρ βούλεται Θεός νικάται φύσεως τάξις», Ιωάννη Χρυσοστόμου,Λόγος εις το Γενέθλιον του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού.

7/1/2014, Σύναξις του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου

Στον πανηγυρίζοντα  γραφικό και ιστορικό  ιερό  ναό του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου της Κοινότητας Γενή Μαχαλλέ (νέα Συνοικία), που είναι και η βορειότερη κοινότητα  της θρακικής ακτής του Βοσπόρου τελέστηκε η πανηγυρική θεία λειτουργία μετ’ αρτοκλασίας προεξάρχοντος του Σεβ. Ποιμενάρχου με την παρουσία ικανού εκκλησιάσματος. Ακολούθησε το κόψιμο της αγιοβασιλόπιττας και δεξίωση στην αίθουσα της κοινότητας.

Ο Μητροπολίτης Γέρων Δέρκων  κ. Απόστολος ομίλησε καταλλήλως σε όλες τις  παραπάνω ιερές ακολουθίες του Δωδεκαημέρου αλλά και στις  εκδηλώσεις των Κοινοτήτων επισημαίνοντας,  συν τοις άλλοις, με τον σοφό και απέριττό του λόγο, την αξία που έχουν οι ιερές Ακολουθίες  για την σωτηρία και τον καθαγιασμό των ανθρώπων. Παράλληλα τόνισε την αξία και την σημασία  που έχουν οι πατροπαράδοτες  εκδηλώσεις του  ορθόδοξου θρησκευτικού  πολιτισμού της Πόλης μας.

δρ Αντώνιος Χατζόπουλος, Ιανουάριος 2014

Be the first to comment

Leave a comment

Your email address will not be published.


*